90. Yılında Lozan Antlaşması, Ayasofya’nın İbadete Açılması Tartışmaları, 3. Köprüye ‘Yavuz’ ismi…
Abbas Güçlü ile Genç Bakış’ta dün gece gençler sordu, Prof. Dr. İlber Ortaylı cevapladı.
KİMSE ATATÜRK’Ü SİLEMEZ
– Hiçkimse Türkiye tarihinden Kemal Atatürk ismini silemez, sahneden indiremez, bu mümkün değildir.
TÜRK IRKI YOKTUR DEMEK ÇOK SAÇMA
– Bir ırkı sileceğim diye Türk diye bir ırk yoktur, hepimiz Müslümanız diyorlar. Tamam elhamdülillah Müslümanız ama Araplar ne olacak, İranlılar, Pakistanlılar ne olacak? Onlar da Müslüman. Türk ırkı yoktur çok saçma bir laf. Herkes işine öyle geliyor diye dünyayı planlamaya kalkmasın. Bazı büyüklerin hoşuna gideceğim diye konuşmamak lazım. Akademik ünvan taşıyan kişilerin biraz daha dikkatli konuşması gerek.
3. KÖPRÜYE YAVUZ İSMİ İRAN ZITLAŞMASININ TESİRİ
– 3. Köprü’ye Yavuz Sultan Selim’in isminin verilmesi şu anki İran zıtlaşmasının tesiri gibi görünüyor. Yoksa Alevileri kesti diye övünmek filan değil, öyle şey olmaz. Ama köprüye isim verilecekse Mimar Sinan’ın ismi verilir.
TOPKAPI SARAYI’NDAN HİÇ BİRŞEY VERMEDİM
Bazı eserlerin Topkapı Sarayı’ndan çıkarıldığı iddiasının sorulması üzerine;
– Ben Topkapı Sarayı’nın müdürlüğünü yaptığım dönemde kimseye hiçbirşey vermedim. Şu anki müdür için konuşamam, bilmiyorum.
AYASOFYA’YI CAMİİ YAPTIK DİYE UTANACAK DEĞİLİZ
– Ayasofya’nın müze olmasında Atatürk’ün imzası taklit edildi diyenlerden ciddi bir kriminal rapor görmedim. 1934’te Atatürk’ün başkanlığında toplanan vekiller heyeti Ayasofya’nın müzeye çevrilmesi kararı almıştır. Neden müzeye çevrildi, bunun arkasındaki olayları ve nedenleri bilmiyoruz. Ama Ayasofya’nın müze olması bizim için iftihar edilecek bir şeydir. Hem kilise hem camii olarak kullanılması mantıklı değil. Hamam mı orası? Gündüz kadınlar, gece erkekler kullansın der gibi olur mu hiç? Orada bir cemaat varsa diğer cemaat girmez artık. İki şekilde de kullanılması bir fantazidir. Tartışmaya gerek yok.
– Ayasofya bizimdir, tapusu bizim elimizdedir, tarafımızdan fethedilmiş ve camiiye çevrilmiştir Neden camiiye çevirdik diye de utanacak değiliz tarihle yüzleşme filan da boş laftır.
LOZAN NE HEZİMET NE ZAFER
– Lozan ne hezimet ne zafer. Lozan bir uzlaşma. Anlaşma masasında zafer filan olmaz bu boş laf. Kimse Lozan’da istediğini elde edemedi. Türkiye Misak-ı Milli sınırları içindeki büyük parçayı kurtardı ama daha ileri gidemedi. Atatürk istemez miydi Selanik’i, Batı Trakya’yı kurtarsın. Soldan ve sağdan hala bu anlaşmayı anlamadılar. Solcular, Türkiye nüfus mübadelesi yaptı, etnik temizlik yaptı diyorlar. Ama hayır mübadelenin Lozan’la ilgisi yoktur. Mübadele sonradan Venizelos’un istediği şeydir. Türkiye o zaman bunu kabul etmek zorundaydı çünkü tükenmişti.
– Lozan’da tartışılan sadece borçlar ve kapitülasyonlardı.
HERKESE VATAN HAİNİ DEMEYİN
– Vatan haini lafını ikide bir kullanmaktan vazgeçelim, o zaman gerçek vatan hainleri temize çıkıyor.
TÜRKLER MİLATTAN ÖNCE VARDI
– Milattan önce Türkler vardı. Bir kere bu dilin milattan sonra kurulması mümkün değil. Türkçe çok köklü bir dil.
TÜRKÇE’Yİ ORDU YAŞATTI
– Türk Ordusu demek bir kere dili koruyan bir kurum demek. Bizim Türkçe’yi kullanamadığımız zamanlar oldu, ordu hep Türkçe’yi yaşattı. Dolayısıyla Türk cemiyetinde askerlik çok önemli bir unsurdur.
BU DONANIMLA OLMAZ
– Bugünkü Türkiye çok büyük tartışmalar ve sorunlarla yüzyüze gelmiş vaziyette ve her türlü sorun olmadık yerde bireyin yüzüne çarpıyor. İstersen Amerika’da ol ister Avrupa’da ol birileri geliyor pat diye Ermeni sorunu diyor, yüzünüze vuruyor. Bu donanımla bunlarla diyolog kurmak mümkün değil. Lozan’ın, Sevr’in, Çanakkale Savaşı’nın bilinmesi gerekir.
TARİH KİTAPLARI OKUNAMAYACAK KADAR KÖTÜ YAZILIYOR
– Hayatımda hiçbir zaman ortaokul lise tarih kitaplarını okuyamadım. Okunmaz çünkü. Çok kötü yazılmıştır. Halen de öyle.
GEMİLERİ KARADAN YÜRÜTME UYDURMA DEĞİL
– İstanbul’un fethinde gemilerin karadan yürütülmesini biz uydurmadık. Bunlar kaynaklarda var. Bu Türklere has bir uydurma değildir. İstanbul’un fethinde ne kadar etkili olduğu tartışılır ama var.
HİLAFETİN KALDIRILMASI İKTİDAR MESELESİ
– Atatürk’ün hilafeti kaldırışı iktidar meselesidir. Osmanoğlu ailesini iktidar için bir tehlike olarak gördü ve istenmeyen o sürgün yaşandı
PADİŞAHLAR NEDEN HACCA GİTMEDİ?
– Padişahlar neden hacca gitmedi diye soruluyor. Hacı olacağım diye bir senelik yola gidecek padişah aklınız alıyor mu sizin hiç? Devlet idare eden işi gücü bırakıp hacca gider mi, olacak iş değil. Şimdi iki günde gidiliyor. Zamanımızdaki hac ayrı bir havaya büründü artık devlet işleri konuşuluyor orada.
OSMANLI’DA TÜRKLER
– Osmanlı’da 17. asır sonrası Türkler hakim zümredir. Hem orduda, hem sarayda yer edinmeye başlarlar ve o şekilde devam eder. Öncesinde Türkleri devşirme alınmıyorlardı çünkü güvenilir bulunmuyorlardı.
KANUNİ 13 SEFERİ NASIL YAPTI?
– Haremden çıkmayan Kanuni 13 seferi nasıl yapmış?
İSTANBUL’UN NÜFUSU HEP SORUNDU
– İstanbul’un nüfusu her zaman sorundur. Daha önce de buraya çok nüfus istenmezdi.
